การบริการในอินเทอร์เน็ต

การบริการด้านการสื่อสารและแลกเปลี่ยนไฟล์ข้อมูลในอินเทอร์เน็ต

การบริการการสื่อสารและแลกเปลี่ยนไฟล์ข้อมูลในอินเทอร์เน็ตที่นิยมใช้กันในปัจจุบันมีหลายวิธีด้วยกันดังนี้

1.         ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์

2.         การเข้าใช้เครื่องคอมพิวเตอร์จากระยะไกล  

3.         การขนถ่ายไฟล์

4.         นิวส์กรุ๊ปส์  

5.         การสนทนาบนเครือข่าย

ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์  (Electronic  Mail)

ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์  หรือที่นิยมเรียกสั้น   ๆ  ว่า  อีเมลล์  (E-mail)   คือจดหมายหรือข้อความที่ส่งถึงกันผ่านทางเครือข่ายคอมพิวเตอร์ โดยการนำส่งจดหมายเปลี่ยนจากบุรุษไปรษณีย์มาเป็นโปรแกรม โดยใช้การสื่อสารที่เชื่อมระหว่างเครือข่าย   ซึ่งช่วยให้ประหยัดทั้งเวลาและค่าใช้จ่าย  ปัจจุบันเครือข่ายที่เชื่อมต่อเข้าถึงกันทั่วโลก   ทำให้การติดต่อกันสามารถกระทำได้อย่างง่ายดาย   อินเทอร์เน็ตเป็นระบบจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก   เพราะมีผู้ใช้มากกว่า   25   ล้านคนติดต่อเข้าใช้อินเทอร์เน็ตเพื่อส่งไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์   ที่อยู่ของการส่งไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์   ประกอบด้วยสองส่วนคือ  ชื่อผู้ใช้  (user name)  และ  ชื่อโดเมน  (domain  name)  โดยชื่อโดเมนจะบอกถึงชื่อเครื่องที่ผู้ใช้มีรายชื่ออยู่   ส่วนชื่อผู้ใช้ก็คือชื่อในการเข้าใช้งานเครื่อง  (login  account)  ของผู้ใช้  และทั้งสองส่วนนี้จะแยกกันด้วยเครื่องหมาย  ตัวอย่างเช่น

udom@bucc4.buu.ac.th     

หมายถึงผู้ใช้ชื่อ   udom    ซึ่งมีที่อยู่  ณ  เครื่อง   bucc4  ของมหาวิทยาลัยบูรพา   (bucc4)  ซึ่งเป็นหน่วยงานด้านการศึกษา   (ac)  ในประเทศไทย   (th)

การเข้าใช้เครื่องจากระยะไกล  (Telnet)

เป็นโปรแกรมประยุกต์สำหรับเข้าใช้เครื่องที่ต่ออยู่กับระบบอินเทอร์เน็ตจากระยะไกล   ช่วยให้ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตนั่งทำงานอยู่หน้าเครื่องคอมพิวเตอร์ของตนเอง  แล้วเข้าไปใช้เครื่องอื่นที่อยู่ในที่ต่าง  ๆ  ภายในเครือข่ายได้   โดยโปรแกรมเทลเน็ตจะจำลองคอมพิวเตอร์ของผู้ใช้เครื่องอื่นที่อยู่ในที่ต่าง  ๆ  ภายในเครือข่ายได้  โดยโปรแกรมเทลเน็ตจะจำลองคอมพิวเตอร์ของผู้ใช้ให้เป็นเสมือนจอภาพบนเครื่องคอมพิวเตอร์ที่อยู่ห่างออกไป  ทำให้ผู้ใช้รู้สึกเหมือนกับนั่งอยู่หน้าเครื่องนั้นโดยตรง   การใช้โปรแกรมเทลเน็ต   จะช่วยให้ผู้ใช้สามารถขอเข้าใช้บริการของห้องสมุด  ฐานข้อมูล  และบริการสาธารณะอื่น  ๆ  ที่อยู่บนเครื่องโฮสต์  ซึ่งการติดต่อเข้าเครื่องคอมพิวเตอร์ที่อยู่ในอินเทอร์เน็ตบางแห่งก็ต้องการรหัสผู้ใช้และรหัสผ่าน  แต่บางแห่งก็ไม่ต้องการ

เทลเน็ตเป็นโปรแกรมที่ใช้โปรโตคอลเทลเน็ต  ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโปรโตคอทีซีพี/ไอพี  รูปแบบการเชื่อมต่อจะเป็นแบบไคลเอ็นต์-เซิร์ฟเวอร์  โดยคอมพิวเตอร์ที่อยู่ในระยะไกลจะทำหน้าที่เป็นเซิร์ฟเวอร์  และให้บริการเครื่องไคลเอ็นต์ที่ผู้ใช้กำลังใช้งานอยู่  เมื่อมีการใช้คำสั่งเทลเน็ตจากเครื่องไคลเอ็นต์  จะมีขั้นตอนการทำงานต่าง  ๆ  เกิดขึ้นดังนี้

1.         มีการต่อเชื่อมไปยังเซิร์ฟเวอร์โดยผ่านทีซีพี

2.         รอรับคำสั่งจากแป้นพิมพ์

3.         แปลงรูปแบบคำสั่งให้อยู่ในรูปแบบมาตรฐาน  แล้วส่งไปยังเซิร์ฟเวอร์

4.         รอรับผลจากเซิร์ฟเวอร์ในรูปแบบมาตรฐาน

5.         แปลงผลลัพธ์ที่ได้ให้แสดงผลบนจอภาพ

เนื่องจากเทลเน็ตเป็นโปรโตคอลที่อยู่ในระดับประยุกต์  (Application  Layer)  การทำงานจึงเป็นอิสระไม่ขึ้นกับฮาร์ดแวร์หรือซอฟต์แวร์ใด  ๆ  ทำให้เครื่องที่เป็นเซิร์ฟเวอร์สามารถให้บริการเครื่องไคลเอ็นต์หลากหลายชนิด  ไม่จำกัดว่าจะต้องเป็นเครื่องชนิดใด  หรือใช้ระบบปฏิบัติการแบบใด

การขนถ่ายไฟล์  (Ftp)

การขนถ่ายไฟล์  ช่วยให้ผู้ใช้สามารถถ่ายโอนข้อมูลจากเครือข่ายที่เปิดบริการสาธารณะให้ผู้ใช้ภายนอกถ่ายโอนข้อมูลต่าง ๆ เช่น ข่าวสารประจำวัน บทความ เกมและซอฟต์แวร์ต่าง ๆ  ได้

การขนถ่ายไฟล์สามารถทำได้หลายรูปแบบ  คือขนถ่ายจากเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์ไปยังเครื่องขนาดใหญ่  หรือโฮสต์คอมพิวเตอร์  (Host  computer)  หรือจากโฮสต์คอมพิวเตอร์ไปยังเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์  หรือระหว่างโอสต์คอมพิวเตอร์ด้วยกันเอง  ดังนั้นจึงมีโปรแกรมที่ใช้สำหรับขนถ่ายไฟล์จำนวนมาก  แต่โปรแกรมที่ได้รับความนิยมอย่างสูง  และมีบริการในโฮสต์คอมพิวเตอร์เกือบทุกเครื่องก็คือ  ไปรแกรม เอฟทีพี  (FTP =  File  Transfer Protocol)

เอฟทีพี  เป็นโปรแกรมที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย  ซึ่งปกติแล้วผู้ที่จะเข้ามาขนถ่ายไฟล์ได้จะต้องมีชื่อเป็นผู้ใช้อยู่บนเครื่องนั้น  ๆ  แต่ก็มีก็มีเครือข่ายหลายแห่งที่ให้บริการขนถ่ายไฟล์ได้โดยไม่จำเป็นต้องมีชื่อผู้ใช้อยู่บนเครื่องนั้น   คือให้บริการสาธารณะแก่ผู้ใช้ทั่วไปเข้ามาขนถ่ายไฟล์ได้โดยการติดต่อกับโฮสต์ด้วยชื่อ  anonynous    (บางครั้งอาจต้องใช้อีเมลล์แอดเดรสของผู้ใช้สำหรับเป็นรหัสผ่าน)   ข้อมูลที่ให้บริการถ่ายโอนไฟล์ได้มีหลายรูปแบบ   เช่น  ข่าวประจำวัน  บทความ  ข้อมูลทางสถิติ  หรืออาจจะเป็นซอฟต์แวร์ที่ทำงานบนระบบวินโดวส์  ดอส  ยูนิกส์  หรือแม้แต่แมกอินทอช  โดยที่ซอฟต์แวร์เหล่านี้จะมีทั้งที่เป็นฟรีแวร์  (Freeware)   และแชร์แวร์  (Shareware)  ที่ให้ทดลองใช้งานก่อน   หากพอใจจึงลงทะเบียนกับทางเจ้าของแชร์แวร์เพื่อรับบริการเพิ่มเติมเต็มรูปแบบ

โดยมากศูนย์บริการต่าง  ๆ  จะมีไฟล์ชื่อ  READ.ME    หรือ   index.txt   หรือไฟล์ที่มีชื่อในทำนองเดียวกันนี้     ซึ่งจะให้รายละเอียดเบื้องต้นเกี่ยวกับการขนถ่ายไฟล์  เช่นรายชื่อไฟล์ทั้งหมด  หรือที่เก็บไฟล์เหล่านั้น  ผู้ใช้ควรอ่านไฟล์เหล่านี้ก่อนเพื่อให้สามารถขนถ่ายไฟล์ที่ต้องการได้ถูกต้อง

การบริการขนถ่ายไฟล์เป็นบริการที่ได้รับความนิยมอย่างสูง  ในปัจจุบันมีศูนย์ขนถ่ายไฟล์เกิดขึ้นจำนวนมาก  ศูนย์บางแห่งก็มีผู้เข้ามาใช้บริการจำนวนมากจนไม่สามารถรองรับผู้ขอเข้าได้ทั้งหมด   จนกระทั่งมีการกระจายเป็นศูนย์กระจกเงา   (Mirror  Site)  ไปยังหลาย   ๆ  จุด  หรือหลาย   ประเทศ  เพื่อให้ผู้ใช้เลือกใช้บริการจากศูนย์ที่อยู่ใกล้ตนเองที่สุด   อันจะเป็นการลดภาระการขนถ่ายไฟล์ระยะไกลของเครือข่ายโดยรวมลง

นิวกรุ๊ปส์   ซึ่งเป็นกลุ่มที่แลกเปลี่ยนความคิดเห็นในเรื่องต่าง ๆ   โดยให้บริการข่าวสารในรูปกระดานข่าว (Bulletin board)  ที่ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตสามารถเลือกเข้าเป็นสมาชิกในกระดานต่าง ๆ เพื่ออ่านข่าวสารที่อยู่ภายใน สมาชิกในนิวส์กรุ๊ปส์  จะส่งข่าวสารในรูปของบทความเข้าไปในเครือข่าย โดยแบ่งบทความออกเป็นกลุ่ม ๆ เช่น กลุ่มวิทยาศาสตร์ กลุ่มคอมพิวเตอร์  สังคม เป็นต้น  ซึ่งผู้อ่านสามารถเลือกอ่านและแลกเปลี่ยนความเห็นหรือความรู้ต่าง ๆ ตามกลุ่มที่ต้องการได้                   การสนทนาบนเครือข่าย  เป็นบริการที่ผู้ใช้สามารถคุยโต้ตอบกับผู้ใช้อื่น  ๆ  ที่ต่อเข้า        อินเทอร์เน็ตในเวลาเดียวกัน โดยการพิมพ์ข้อความผ่านทางแป้นพิมพ์เสมือนกับการคุยกันตามปกติ  การพูดคุยแบบออนไลน์นี้สามารถใช้โปรแกรม ทอล์ค สำหรับคุยกันเพียงสองคน หรือหากต้องการคุยกันเป็นกลุ่มหลายคนก็สามารถใช้โปรแกรม แช็ต หรือ ไออาร์ซี ก็ได้  ปัจจุบันมีโปรแกรมการสนทนาที่เป็นที่นิยมกันมาก  เช่น  ไอซีคิว  เพิร์ท เน็ตมิตติง  เป็นต้น

ในปัจจุบัน  บริการพูดคุยบนอินเทอร์เน็ตได้มีการพัฒนาไปมาก  จนทำให้เกิดโปรแกรมต่าง  ๆ  ที่ช่วยให้ผู้ใช้ที่มีลำโพงและไมโครโฟนสามารถติดต่อพูดคุยด้วยเสียงได้   โดยคุณภาพเสียงใกล้เคียงกับโทรศัพท์ทีเดียว  ซึ่งโปรแกรมประเภทนี้ได้รับความนิยมใช้ในการติดต่อข้ามประเทศกันมาก  เนื่องจากช่วยให้ไม่ต้องเสียค่าโทรศัพท์ทางไกลข้ามประเทศ  แต่มีข้อเสียคือต้องนัดแนะเวลาในการติดต่อกันไว้ก่อน  เพื่อจะได้ต่อเข้าสู่อินเทอร์เน็ตในเวลานั้นพร้อม  ๆ  กัน   โปรแกรมประเภทนี้เช่น  อินเทอร์เน็ตโฟน   หรือเว็บโฟน  (Internet Phone  Web Phone)  เป็นต้น

หากผู้ใช้มีอุปกรณ์กล้องจับภาพสำหรับทำการประชุมทางไกล  จะสามารถติดต่อด้วยภาพพร้อมเสียงผ่านทางอินเทอร์เน็ตได้ในทันที  แต่คุณภาพยังไม่ดีนัก  โปรแกรมประเภทนี้จะมีทั้งที่ไม่เสียค่าใช้จ่าย  เช่น  เน็ตมิตติง  (Netmeeting)   ใน   อินเทอร์เน็ตเอ็กพลอเรอร์  (Internet  Explorer)   หรือ   การประชุม   (Conference)   ใน   เน็ตเคป   (Netscape  Communicator)     เป็นต้น

วาสนา สุขกระสานติ  โลกของคอมพิวเตอร์และสารสนเทศ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร, 2540.